Neden buradayım?

"Neden buradayım?" çocuksu bir soru gibi görünebilir ama aslında ciddi insanların ciddi anlarda sorduğu bir sorudur. Bir kişinin yirmili yaşlarının başında — hayatın ne olduğunu daha yeni keşfederken — sorduğu bu soru ile, kırklı yaşlarında — başarılı bir hayatta kendini boş hissederken — sorduğu aynı sorudur. Bazen bir kayıptan, bazen bir hastalıktan, bazen sıradan bir gecenin sessizliğinden gelir.

Bu sayfa, Hristiyan geleneğinin bu soruya verdiği cevabı sade bir dille anlatıyor. Bunu kabul etmek zorunda değilsin. Sadece — bir geleneğin, hayatın en büyük sorusuna ne dediği.

Önce birkaç terim

• Nasıralı İsa, birinci yüzyılda Filistin bölgesinde yaşamış Yahudi bir din öğretmeniydi. Hristiyanlığın iddiası, onun aynı zamanda insan bedeninde Allah olduğudur.
• Kutsal Kitap, Yahudi ve Hristiyan kutsal metinlerinin koleksiyonudur. İki kısmı vardır: Eski Ahit (yaklaşık MÖ 1500 ile MÖ 400 arasında yazılmış) ve Yeni Ahit (birinci yüzyıl AD).
• Yaratılış, Kutsal Kitap'ın ilk kitabıdır — dünyanın ve insanlığın başlangıcı hakkında anlatılan metin.
• Müjdeler, İsa'nın yaşamına dair, takipçilerinin onun ölümünden sonraki onlarca yıl içinde yazdığı dört kısa biyografidir.

Kısa, dürüst bir cevap

Hristiyan geleneğinin bu soruya cevabı şudur: hayatın bir amacı vardır çünkü senin kendinin bir amaçla yaratıldığın iddia ediliyor. Yani Hristiyanlığa göre sen, evrenin rastgele bir tortusu değilsin. Allah'ın isteyerek tasarladığı bir varlıksın — ve bu, hayatına anlamın geldiği yerdir.

Bu kısa cevap geniş bir iddiadır ve bu sayfa onu ufak ufak açacak.

"Anlam" sorusunun arkasındaki başka soru

Bu soruyu soran kişinin genellikle aklında üç farklı şey vardır:

— "Neden var olduğumu merak ediyorum. Yaratılışın ardında bir niyet var mı?"

— "Hayatımı nasıl harcamalıyım? Doğru yön nedir?"

— "Önemli miyim? Olmasam bile evren aynı yerinde durur mu?"

Hristiyan geleneği bu üç soruya da konuşur, ama hepsinin altındaki kabul aynıdır: bir kişi olarak senin varoluşunun nesnel bir önemi vardır.

Hristiyanlığın "yaratılış" iddiası

Kutsal Kitap'ın ilk sayfasında — Yaratılış kitabında — insanlığın yaratılışı şöyle tarif edilir: "Tanrı insanı kendi suretinde yarattı. Onu Tanrı'nın suretinde yarattı. Onları erkek ve dişi olarak yarattı."

"Tanrı'nın sureti" ifadesinin Hristiyan ve Yahudi geleneklerinde tarih boyunca okunduğu biçimde dikkat çeken yan şudur: bu ifade her insana — istisnasız — uygulanır. Yani Hristiyanlığa göre senin önemin başarına, yetenklerine, görünümüne, başkalarının seni nasıl gördüğüne bağlı değildir. Allah'ın seni yaratmış olmasından geliyor.

Bu, Hristiyanlık ile İslam'ın paylaştığı bir vurguya yakın bir noktadır — her insanın Allah'ın yarattığı olarak bir değeri olduğu. Hristiyanlığın bu noktada eklediği şey daha da spesifiktir: insan, Allah'ın "sureti" olarak yaratılmıştır. Yani sen, evren içinde Allah'ın bir tür yansımasını taşıyan bir varlıksın.

"Boş hissetme" duygusunun açıklaması

Eski Ahit'in bir kitabı — Vaiz — bu konuda dikkat çeken bir cümle taşır. Yazar, içinde insan yüreğinde Allah'ın "sonsuzluğu" yerleştirdiğini söyler. Yani insan, sonlu olan herhangi bir şeyle tatmin olmayacak bir kapasiteyle yaratılmıştır.

Hristiyan geleneğinin bu cümleyi tarih boyunca okuyuş biçimi şudur: hayatın seni bir noktada bıraksa bile — kariyer, evlilik, çocuklar, başarı, para — "bu yetmiyor" hissin tesadüfi değildir. Bu his, Allah'sız bir hayatın insan ruhuna yapamayacağı bir şeyin işaretidir. Augustinus adında erken bir Hristiyan yazarın 4. yüzyılda söylediği bir cümle vardır: "Bizi kendin için yarattın, ve yüreğimiz sende dinlenene kadar huzursuzdur."

Bu, kendini huzursuz hissetmeyi bir kusur olarak değil — bir adres çubuğu olarak tarif eder.

Üç katmanlı bir amaç

Hristiyan geleneği, insan hayatının amacını birden çok katmanda anlatır. En basit haliyle, üç katman vardır.

Birincisi: Allah'la birlikte yaşamak. Bu Hristiyanlığın en temel iddiasıdır. İnsan, Allah'la bir ilişki için yaratılmıştır. Müjdelerden birine göre, İsa'ya en büyük emir nedir diye sorulduğunda, şöyle dedi: "Tanrın olan Rab'bi bütün yüreğinle, bütün canınla ve bütün aklınla seveceksin." Hristiyanlık için bu emir bir görev değil, asıl yön.

İkincisi: Diğer insanlarla yaşamak. İsa aynı cevapta ikinci bir emir verdi: "Komşunu kendin gibi seveceksin." Bu, Hristiyan geleneğinde rastgele bir ek değildir. Allah seni başkalarıyla birlikte var ettiği için, başkalarına nasıl davrandığın, Allah'la nasıl yaşadığının doğal uzantısıdır.

Üçüncüsü: Yaratılan dünyada bir şey yapmak. Yaratılış kitabının başında, insanın dünyaya bir yönelimle yaratıldığı söylenir — yetiştirmek, korumak, üretmek. Hristiyan geleneği bu yönelimi insanın yaratıldığı doğal bir parça olarak okur. Yani "bir iş yapmak" Hristiyanlıkta günahkâr bir oyalanma değildir. Allah'ın insanı yarattığı yönde bir aktivitedir.

Pavlus adında erken bir Hristiyan önder, Efes'teki Hristiyanlara yazdığı bir mektupta şöyle der: "Çünkü biz Tanrı'nın yapıtıyız — O'nun önceden hazırladığı iyi işleri yapmak için Mesih İsa'da yaratıldık." "Önceden hazırladığı iyi işler" cümlesinin Hristiyan geleneğince okuduğu biçim şudur: senin bu dünyada yapacak gerçek bir işin var ve Allah onu seninle birlikte yapmaya hazırdır.

"Önemli miyim" sorusuna verilen cevap

Bu sorunun arkasında genellikle bir korku vardır: olmasam da, evren fark etmez. Hristiyan geleneğinin bu konudaki cevabı bir mantık argümanı değil, bir iddiadır.

İddia şudur: Allah seni isteyerek yarattı. Yaratmak zorunda değildi. Sen, "olmasaydı pek farketmezdi" listesinin bir öğesi değilsin. Sen, Allah'ın sevgiyle seçtiği bir varlıksın.

Bu, hissin değişmesini gerektirmez. Kendini önemsiz hissedebilirsin ve yine Hristiyan iddiasına göre önemli olabilirsin. Hristiyan inancına göre senin değerin, onu hissetmen üzerine kurulu değildir.

Bu seni nerede bırakır

Eğer "amaç" sorusu seni şu an yakıyorsa, üç pratik şeyi söylemek istiyoruz.

Birincisi: çabuk bir cevap almak için kendini zorlamana gerek yok. Bu soruyu ciddi sormak bir lükstür — pek çok insan bunu sormak için zaman bulamaz. Sorabilmen başlı başına bir şeyin işaretidir.

İkincisi: amaç sorusunu cevaplamanın en doğrudan yolu daha çok düşünmek değil, daha az bilinen bir yere bakmaktır. Hristiyan geleneği bu yere "İsa'ya bakmak" olarak işaret eder. Çünkü Hristiyanlığın iddiasına göre, eğer insan Allah'ın suretinde yaratıldıysa, Allah'ın insan biçiminde nasıl yaşadığını görmek, insan olmanın asıl ne olduğuna dair en açık ipucu olur.

Üçüncüsü: pratik olarak, Luka'nın Müjdesi'ni okumak iyi bir başlangıçtır. Bu Müjde insanlara — özellikle hayatta itilmişlere, görmezden gelinmişlere, küçük düşürülmüşlere — İsa'nın nasıl yaklaştığına en çok yer ayıran versiyondur. Kutsal Kitap (Yeni Çeviri, 2001) Türkçedeki en yaygın modern çeviridir ve internette ücretsiz okunabilir.

Peki şimdi?

Bu soruyu konuşmak istersen sohbet edebilirsin. Ücretsiz, özel ve senin dilinde. Sen başlatırsın; istediğinde sen bitirirsin. Cevap aramak zorunda değilsin — sadece düşünmek istemen yeterli.

Eğer hayatında kendine zarar verme düşünceleri varsa, lütfen bunu yalnız taşıma. Türkiye'de 182 sosyal yardım hattı bir başlangıç olabilir; acil durumlarda 112'yi arayabilirsin.

Bunun Kutsal Kitap'ta nereden geldiği

• Yaratılış 1:26–27 — insanın "Tanrı'nın suretinde" yaratılması
• Vaiz 3:11 — Tanrı'nın insan yüreğine "sonsuzluğu" yerleştirmesi
• Efesliler 2:10 — "biz O'nun yapıtıyız, iyi işler yapmak için yaratıldık"
• Elçilerin İşleri 17:26–28 — Pavlus'un Atinalı filozoflara konuşması
• Matta 22:37–40 — İsa'nın "iki büyük emir" cevabı
• Yeremya 29:11 — "Sizin için düşündüğüm tasarıları biliyorum"