Tanrı neden acılara izin veriyor?

Bu kelimeleri arama çubuğuna yazan çoğu kişi soyut bir tartışma yapmıyor. Bir şey oluyor — ya da olmuş — ve "Tanrı neden acılara izin veriyor?" o duruma uyan tek cümle. Bu yüzden, her şeyden önce şunu söylemek istiyoruz: eğer buraya bir acının içinden geldiysen, bu sayfa senin için ve seni ciddiye almak istiyoruz.

Bu sayfa, acına bir açıklama getirip onu kapatmak için yazılmadı. Hristiyan geleneğinin bu soru hakkında gerçekten ne söylediğini sade bir dille ortaya koymak için yazıldı. Onu denediğin başka şeyle karşılaştırabilirsin.

Önce birkaç terim

• Nasıralı İsa, birinci yüzyılda Filistin bölgesinde yaşamış Yahudi bir din öğretmeniydi. Hristiyanlığın iddiası, onun aynı zamanda insan bedeninde Allah olduğudur. Yaklaşık MS 30 yılında Roma yönetimi tarafından çarmıha gerilme adı verilen bir yöntemle idam edildi.
• Çarmıh, o idamın Hristiyan geleneğindeki kısa adıdır.
• Diriliş, İsa'nın idamından üç gün sonra canlı olarak adı bilinen birden fazla tanık tarafından görüldüğüne dair Hristiyan iddiasıdır.
• Müjdeler, İsa'nın yaşamına dair, takipçilerinin onun ölümünden sonraki onlarca yıl içinde yazdığı dört kısa biyografidir.

Kısa, dürüst bir cevap

Hristiyan geleneğinin bu soruya temiz bir felsefi çözümü yoktur. Farklı ve daha tuhaf bir şeyi vardır: Allah'ın kendisinin, acıyı açıklayıp geçiştirmek yerine, içine girdiğine dair iddia. Bu, Hristiyanlığın bu soruda yaptığı esas hamledir.

"Neden" sorusuna verilmeyen cevap

Önce dürüst olalım. Hristiyanlık sana "şu yüzden çocuğun öldü", "şu yüzden işin bitti", "şu yüzden bu hastalık seni buldu" demez. Bu sayfada da o tür bir cevap bulamayacaksın. Hristiyanlık bireysel acıların altında belirli sebepler aramayı kendine görev edinmemiştir.

Kutsal Kitap'taki en uzun acı kitabı Eyüp'ün hikâyesidir — birçok şeyini kaybetmiş bir adamın, arkadaşlarına ve Allah'a sorular sorduğu uzun bir metin. Eyüp boyunca kitap, arkadaşlarının "bu senin yaptığın bir şeyin cezasıdır" türündeki bütün açıklamalarını reddeder. Kitabın sonunda Allah konuşur — ama Eyüp'e neden olduğunu söylemez. Sadece Eyüp'le olduğunu söyler.

Eğer Hristiyanlığın çıkışı oradan başlıyorsa, o zaman gerçek soru şudur: Allah neyin içine giriyor?

Allah acının dışında durmadı

Hristiyan hikâyesinin merkezinde, acının dışında durmamış bir Tanrı vardır. Müjdelerden birine göre, İsa, bir arkadaşının mezarı başında durdu ve ağladı — metnin söylediğine göre, o arkadaşı az sonra mezardan diriltecek olmasına rağmen.

Bu cümlenin Hristiyan geleneği için ağırlığı şudur: ağlaması, acıyı çözmesi ya da çözebilmesiyle yer değiştirmedi. Acı gerçek, ağıt gerçek, kayıp gerçektir. Hristiyanlığın iddiası şudur: Allah bu gerçeği uzaktan izlemedi. İçine girdi.

İsa'nın yaşamına dair tanıklıklara bakanlar, onun yorulan, ağlayan, ihanete uğrayan, alay edilen ve sonunda halk önünde işkenceyle idam edilen biri olduğunu görür. Hristiyanlığın iddiasına göre bu kişi sadece bir öğretmen değil, Allah'ın kendisidir — ve eğer öyleyse, o zaman acı hakkında "Allah'ın anlamadığı bir şey" demek artık doğru değildir.

Acının kötü olduğu inancı bir varsayım değildir

Şunu fark etmen önemli: "Tanrı neden acılara izin veriyor?" sorusu, içinde gizli bir kabul taşır — acının yanlış bir şey olduğu. Eğer evren sadece atomlardan ibaretse, "yanlış" diye bir kategori yoktur. Sadece olan şeyler vardır.

Bu soruyu sorman, içinde "böyle olmaması gerektiği" duygusunun olması, başlı başına bir ipucu olabilir. Hristiyanlığın bu konudaki iddiası şudur: evrende bir şeylerin "olması gerektiği gibi olmadığı" sezgisi bir hata değildir. Bu sezgi, dünyanın gerçekte ne olduğuna dair bir doğruyu söyler.

Pavlus adında erken bir Hristiyan önder, Roma'daki Hristiyanlara yazdığı bir mektupta, bütün yaratılışın "doğum sancıları" içinde olduğundan bahseder — sanki evren, henüz olması gereken yere ulaşamamış birinin halini taşır. Acının "burada olmaması gereken" bir şey olduğu sezginiz, Hristiyan geleneğinin yorumuna göre, dünyanın gerçek halinin bir parçasıdır.

Çarmıh ve neden cevap olduğu

Hristiyan geleneğinin bu sorudaki en spesifik hamlesi çarmıhtır. Yani Allah'ın insan olarak yaşaması ve insan elleriyle idam edilmesi. Bu, "Allah neden acılara izin veriyor?" sorusuna verilen bir kelime cevabı değildir. Bir cevap olmaktan çok, bir hareket cevabıdır.

Hristiyanlığın iddiasına göre, çarmıhta olan şey rastgele bir trajedi değildi. Allah, insanlığın Allah'tan uzaklığını kendi üzerine aldı. Bu, hem acının "kabul edildiği" hem de "yenildiği" bir andır. Pavlus, başka bir mektubunda şöyle yazdı: "Hiçbir şeyin, Tanrı'nın Mesih İsa'da olan sevgisinden bizi ayıramayacağına eminim."

Bunu hiç sevmiyor olabilirsin. "Çarmıh acımı çözmüyor" diye düşünebilirsin. Hristiyan geleneği seninle aynı fikirdedir — çarmıh acını anında çözmez. Onun yaptığı, acının son söz olmadığını söylemektir.

"Son söz" iddiası

Hristiyan inancı acıya iki şey söyler. Birincisi: bu gerçek, hak edilmemiş, kötü. İkincisi: bu son söz değil. İncil'in son kitabı, Hristiyanlığa göre evrenin nihai vardığı yeri şöyle anlatır: "Tanrı onların gözlerinden bütün gözyaşlarını silecek. Artık ölüm olmayacak, artık ne yas, ne ağlayış, ne de acı olacak. Çünkü önceki düzen sona erdi."

Bu, "acın hak ettiğin bir şeydi" demek değildir. "Sonunda hep iyiydi" de demez. Hristiyanlığın iddiası şudur: acın gerçektir, gerçekti, ve bir gün sona erecek. Bu zaman çizelgesi seni rahatlatmıyor olabilir. Bu doğal. Hristiyan geleneği "acına bugün anlam ver" demiyor — acının son söze sahip olmadığını söylüyor.

Bu seni nerede bırakır

Belki bu yeterli gelmedi. Belki acın hâlâ aynı yerde duruyor ve cevap "yeterince" değildi. Bu yüzden, eğer Hristiyan iddiasını araştırmaya devam etmek istersen, en doğrudan yol felsefe değil. Müjdelerden birini — özellikle Yuhanna'yı — okumaktır. Kutsal Kitap (Yeni Çeviri, 2001) Türkçede en yaygın modern çeviridir ve internette ücretsiz okunabilir.

Eğer hayatın bir yerinde kendine zarar verme düşünceleri varsa, bunu yalnız taşıma. Türkiye'de 182 numaralı telefon (Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sosyal yardım hattı) bir başlangıç olabilir; acil durumlarda 112'yi arayabilirsin.

Peki şimdi?

Eğer buraya bir acının içinden geldiysen ve bunu birinin duyması gerekiyorsa, sohbet edebilirsin. Ücretsiz, özel ve senin dilinde. Sen başlatırsın; istediğinde sen bitirirsin. Cevap aramak zorunda değilsin — sadece konuşmak istiyorsan da olur.

Bunun Kutsal Kitap'ta nereden geldiği

• Mezmurlar 34:18 — "Rab gönlü kırıklara yakındır"
• Yuhanna 11:33–35 — İsa'nın bir arkadaşının mezarı başında ağlaması
• Romalılar 8:18–22 — yaratılışın "doğum sancıları"
• Romalılar 8:38–39 — "hiçbir şey bizi Tanrı'nın sevgisinden ayıramaz"
• Vahiy 21:3–4 — "Tanrı her gözyaşını silecek"
• 2. Korintliler 1:3–4 — "her tesellinin Tanrısı"