Kí ni ìdí tí mo fi wà níbí?

Ìbéèrè yìí kò sábà wá láti inú ìpàrọ́. Ó wá ní àárín òru nígbà tí o kò lè sùn. Ó wá lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ tó ti yí ohun tí o ti rò pé o mọ̀ padà. Ó wá nígbà tí o ń lọ́tì tí o kò lè sọ ohun tí o nilò lójú. Ó wá láti inú àìmọ̀ — ìmọ̀ pé ìgbé-ayé yìí ní láti tóbi ju bí ó ti dabi lójú-iwájú lọ.

Ojú-ìwé yìí kò ní bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú "ìwọ wà níbí láti yìn Ọlọ́run," gẹ́gẹ́ bí ìpíró rírọrùn. Yóò bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ohun tí àṣà Kristẹni sọ nípa òtítọ́ pé èyí jẹ́ ìbéèrè tó dára àti tó pàtàkì.

Àwọn ọ̀rọ̀ díẹ̀ kọ́kọ́

• Jésù tí Násárétì jẹ́ olùkọ́ ẹ̀sìn Júù tí ó gbé ní Palẹ́sítáìnì ní ọ̀rúndún kìíní. Ohun tí àwọn Kristẹni sọ ni pé Ọlọ́run nínú ara ènìyàn ni òun pẹ̀lú. Ìjọba Róòmù pa á ní bí ọdún 30 AD pẹ̀lú ọ̀nà ìpaniyàn kan tí a ń pè ní àgbélébùú.
• Àgbélébùú jẹ́ ọ̀rọ̀ kúkúrú Kristẹni fún ìpaniyàn pàtó yẹn.
• Àjíǹde jẹ́ ohun tí àwọn Kristẹni sọ pé wọ́n rí Jésù láàyè ní ọjọ́ mẹ́ta lẹ́yìn ikú rẹ̀.
• Kristi jẹ́ orúkọ-ìpín, kì í ṣe orúkọ-ìdílé. Ìtumọ̀ Giriki ti ọ̀rọ̀ Heberu Mashiakh (Mèsáyà) — èyí tí ó túmọ̀ sí ẹni tí a fi òróró ororò sí.
• Àwọn Ìhìnrere jẹ́ ìtàn ìwàláàyè kúkúrú mẹ́rin ti Jésù — Mátíù, Máàkù, Lúùkù, àti Jòhánù.

Ìdáhùn kúkúrú àti òtítọ́

Ohun tí àṣà Kristẹni sọ ni: ìwọ wà níbí nítorí pé Ẹlẹ́dàá fẹ́ pé ó wà — kì í ṣe gẹ́gẹ́ bí àfojúsùn, ṣùgbọ́n gẹ́gẹ́ bí àpẹẹrẹ. Ìpète rẹ kì í ṣe ìṣẹ́ kan ṣoṣo tí o nilò láti ṣàwárí; ó ní orí mẹ́rin — ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Ọlọ́run, ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ènìyàn, àwọn ìṣe tí o wà ní àyé yìí láti ṣe, àti gbígbé ní ọ̀nà tí ó tọ́ ènìyàn. Ìpète kọjá iṣẹ́; ó wà ní pípé ìgbé-ayé tí o gbé.

Ìbéèrè náà ní idì lójú

Kí a tó bẹ̀rẹ̀, jẹ́ kí á gba ohun pàtàkì kan: ìbéèrè náà fúnra rẹ̀ tóbi. Ó dúró sí ohun pàtàkì kan nípa àwa ènìyàn.

Bí àwa bá jẹ́ ohun tí àwọn ènìyàn àdájáde ìsìnmí sọ — ìkójọpọ̀ àwọn àdìbímú àbínibí tí kò ní àfojúsùn — kò ní lóye pé a yóò béèrè ìbéèrè yìí. Ó dabi pé àwọn àpáta yóò béèrè bóyá àpáta-jíjẹ́ wọn ní ìtumọ̀. Ó kò bá ipò àpáta mu.

Pé àwa máa ń béèrè "kí ni ìdí tí mo fi wà níbí?" — pé èyí dabi ọ̀rọ̀ àpapọ̀ àwọn ènìyàn jákèjádò àyíká àti ìtàn — jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn òtítọ́ pàtàkì jùlọ tí àwa ní. Ó jẹ́ ohun tí àṣà Kristẹni sọ pé ó tọ́ ka. Ọkàn rẹ kì í ṣe àṣìṣe nítorí gbígbà ìbéèrè yìí. Ó ti dárí sí ohun pàtó.

Apá kọ́kọ́ ti ìdáhùn

Ohun tí àṣà Kristẹni sọ ni pé ìwọ kì í ṣe àbájáde àìní ìmọ̀. Pé ó wà ní àkójọ àpẹẹrẹ kan. Bíbélì bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìtàn pé Ọlọ́run dá àwọn ènìyàn ní apẹẹrẹ rẹ̀. Èyí kì í ṣe ìtàn ìmọ̀-jíìnlẹ̀ nípa bí àwọn ènìyàn ṣe yàtọ̀ sí àwọn ẹranko. Ó jẹ́ ọ̀rọ̀ pàtàkì nípa wíwà àwa ènìyàn.

Èyí túmọ̀ sí àwọn ohun pàtó: pé o ní iyebíye tí ó kò ní láti gba; pé o ní agbára láti yan, láti ṣe, láti dá; pé o lè wọ inú ìbáṣepọ̀ tó ní jíìnjíìn; pé o lè mọ Ẹlẹ́dàá; pé o ṣe iyebíye láìmọ́ àbájáde rẹ.

Bí o bá ti gbé pẹ̀lú ọ̀rọ̀ pé ìwọ kò ṣe iyebíye, èyí jẹ́ àbá-jí-mì tí ó tóbi. Kò sọ pé o gbọ́dọ̀ ṣe ohun rere láti gba iyebíye. Ó sọ pé o ti ní rẹ̀ — kò sí ohun tí o lè ṣe láti pa á dànù.

Apá kejì: ní àkójọ tí ó tóbi

Àṣà Kristẹni sọ pé àwa kò wà nìkan. Bíbélì kún fún àwòran pé ipò èdá ti àwa ènìyàn jẹ́ apá kan ohun tí ó tóbi — pé Ọlọ́run ní àfojúsùn fún àyé, àti pé àfojúsùn rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ènìyàn jẹ́ apá rẹ̀ pàtàkì.

Èyí dín kúrò ní àfọwọ́sùn pé "èmi gbọ́dọ̀ rí àbájáde mi tí mo le ṣe àbáláyé." Bí àbájáde rẹ bá ní láti ṣàfara láàárín ẹgbẹ̀rún àwọn àbájáde, ó tóbi lójú. Bí ó bá jẹ́ pé o ní ipò pàtó nínú àbájáde Ọlọ́run, ó kéré sí ìṣẹ́, ó sì jẹ́ ọ̀nà mìíràn.

Paulu olórí Kristẹni àkọ́kọ́, ní àpẹjọ kan nípa àwọn ọ̀rọ̀ àìní-ìbípé ti àwọn onímọ̀-fọ́sọfí ní Áténì ní bí ọdún 50 AD, sọ̀rọ̀ nípa Ọlọ́run tí ó dá gbogbo orílẹ̀-èdè láti ọ̀dọ̀ ọkùnrin kan, tí ó pinnu àkókò àti ààlà ibi tí àwọn ènìyàn yóò gbé. Ohun tí ó ń sọ ni pé wíwà rẹ ní ipò àdúgbò àti àkójọ àyíká rẹ kò ṣẹlẹ̀ ní àyíká àìní àfojúsùn. Apá kan ètò ni.

Èyí jẹ́ ohun pàtàkì jíìnjíìn fún àwa Yorùbá — ó túmọ̀ sí pé wíwá rẹ ní àárín àwọn ènìyàn Yorùbá, pẹ̀lú èdè yìí, ní àkókò yìí, jẹ́ ohun tí Ọlọ́run gbé pinnu. Kò ní láti yí padà sí ènìyàn mìíràn láti rí ìpète rẹ.

Apá kẹta: ohun tí o gbọ́dọ̀ ṣe

Èyí ni ibi tí ìdáhùn àṣà Kristẹni di ohun tí o lè fọwọ́ kàn.

Ohun tí ó sọ kì í ṣe pé o gbọ́dọ̀ ṣàwárí "iṣẹ́ ìgbé-ayé rẹ" gẹ́gẹ́ bí ohun pàtó kan tí ó wà ní pamọ́ kan. Èyí jẹ́ àpẹẹrẹ ti Yúróòpù tí ó wá ní ọ̀nà mìíràn. Ohun tí àṣà Kristẹni sọ tààrà ni pé ohun tí o gbọ́dọ̀ ṣe kò pa mọ́. Ó sọ ọ́ ní gbangba.

Jésù, gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan nínú àwọn Ìhìnrere ṣe sọ, fún wa ní àkójọ kúkúrú nígbà tí ọkùnrin kan béèrè kí ni òfin pàtàkì jùlọ. Ó dáhùn pé: nífẹ̀ẹ́ Ọlọ́run pẹ̀lú gbogbo ohun tí o jẹ́ — ọkàn rẹ, ìmọ̀ rẹ, agbára rẹ. Àti pé: nífẹ̀ẹ́ ènìyàn ẹnìkejì rẹ gẹ́gẹ́ bí ìwọ ti nífẹ̀ẹ́ ara rẹ.

Ohun méjì wọ̀nyẹn ni ohun tí ó gba gbogbo ìgbé-ayé. Wọn jẹ́ tó tobi tó láti gbé gbogbo ohun tí o ṣe, àti kéré tó láti pe gbogbo ọjọ́. Wọn kò sọ pé ó ní láti jẹ́ Pásítọ̀ tàbí olùṣe-ìpinnu àdúgbò ńlá. Wọn sọ pé bí o ti ń ṣe ohun tí o ṣe — bóyá olùkọ́, oníṣòwò, oníṣe, ìyá-ìdílé, oníṣẹ́ — o lè ṣe é ní ọ̀nà tí ó nífẹ̀ẹ́ Ọlọ́run àti nífẹ̀ẹ́ ènìyàn.

Apá kẹrin: àwọn iṣẹ́ pàtàkì

Èyí ni ohun tí ọ̀pọ̀ ènìyàn kùnà. Wọn rò pé bí àṣà Kristẹni sọ pé ìpète rẹ wà ní ìfẹ́ Ọlọ́run àti àwọn ènìyàn, èyí túmọ̀ sí pé iṣẹ́ rẹ ojoojúmọ́ kò ṣe pàtàkì.

Ohun tí àṣà náà sọ tààrà ni èyí. Ohun tí o ṣe — iṣẹ́ rẹ, ìfẹ́ rẹ, agbára rẹ, àkójọ rẹ — jẹ́ ọ̀nà tí o ṣe pẹ̀lú ìfẹ́ Ọlọ́run àti ìfẹ́ ènìyàn ní ìgbé-ayé. Paulu kọ̀wé pé àwa ti dá fún àwọn iṣẹ́ rere tí Ọlọ́run ti pèsè lójú-iwájú láti rin nínú wọn. Ọ̀nà mìíràn: ó ní àwọn ohun tí ó nireti pé o yóò ṣe, ó sì ti pèsè rẹ̀ fún ọ.

Èyí kò túmọ̀ sí pé ó tìmí àkójọ àwọn ohun pàtó tí o nilò láti rí. Ó túmọ̀ sí pé bí o bá ń wo iṣẹ́ rẹ ojoojúmọ́, ìbáṣepọ̀ rẹ, àwọn àgbègbè agbára rẹ, àti àwọn ohun tí ó dàrú ní àyíká rẹ tí ó nilò ìmúpadà — ìwọ ti wà ní ìbéèrè bí o ṣe lè dahùn pẹ̀lú àwọn nǹkan wọ̀nyí.

Èyí gbé ọ̀rọ̀ ìpète sí ọ̀nà mìíràn. Kì í ṣe àwárí; ó jẹ́ ìdáhùn.

Apá kàrún-ún: àìní ipà

Apá kan ti ìdáhùn àṣà Kristẹni tí ó dùn jíìnjíìn ni èyí: ìwọ wà níbí láti gba ìgbé-ayé.

Jésù sọ̀rọ̀ kan, gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan nínú àwọn Ìhìnrere, pé òun wá kí àwọn ènìyàn lè ní ìgbé-ayé — àti pé wọn lè ní ní pípé. Ó kì í sọ̀rọ̀ nípa "ìgbé-ayé titi-aye" gẹ́gẹ́ bí àkókò gígùn. Ó sọ̀rọ̀ nípa irú ìgbé-ayé — ìgbé-ayé pípé, pẹ̀lú àfojúsùn, pẹ̀lú ìfẹ́, pẹ̀lú ayọ̀ — èyí tí ó bẹ̀rẹ̀ ní àyé yìí àti pé ó tẹ̀siwájú.

Èyí pàtàkì láti gbọ́. Ìpète rẹ kì í ṣe pé o gbé sí lójú ọwọ́, kí o ṣiṣẹ́, kí o sì kú. Ó wà ní ìbéèrè pé o gba ohun tí Ọlọ́run ní fún ọ — ìgbé-ayé tí ó kún. Èyí gba ìpèníjà, ṣùgbọ́n kì í gba àkójọ àwọn òfin tí o gbọ́dọ̀ tẹ̀lé.

Ohun tí èyí túmọ̀ sí lóòótọ́ ní àyíká

Bí o bá ń béèrè ìbéèrè yìí nínú àkókò ìyípadà ìgbé-ayé — yíyàn iṣẹ́, yíyàn àlábàárọ̀, yíyàn ibi gbígbé — èyí kò ní fún ọ ní ìdáhùn pàtó. Ohun tí ó sọ ni pé ọ̀pọ̀ ọ̀nà ìpinnu lè jẹ́ apá ìpète. Ó kò nilò ìpinnu pípé. Ó nilò ìpinnu tí ó nífẹ̀ẹ́ Ọlọ́run àti ìfẹ́ ènìyàn.

Bí o bá ń béèrè ìbéèrè yìí nínú àárò — bí o bá ti pàdánù iṣẹ́ tí o rò pé ó jẹ́ ìpète rẹ, bí ìbáṣepọ̀ kan ti parí, bí o bá ní àìlera tí ó ti yí ìgbé-ayé rẹ padà — ohun tí àṣà Kristẹni sọ ni pé ìpète rẹ kò ti parí. Ó ti yípadà àkójọ ohun tí o ń ṣe nínú rẹ̀.

Báwo si bayi?

Bí o bá ní àwọn ìbéèrè pàtàkì nípa ohun tí o gbọ́dọ̀ ṣe ní àyíká rẹ, ó dáa kí o bá ẹnìkan sọ̀rọ̀. Ìbárasọ̀rọ̀ wa kò gba owó, ó jẹ́ àdánilẹ́sẹ̀, ó sì wà ní èdè rẹ. O lè sọ̀rọ̀ nípa ipò pàtó kan, kì í ṣe àwọn ọ̀rọ̀ ìmọ̀-fọ́sọfí nìkan.

Ibi tí èyí ti wá nínú Bíbélì

• Jẹ́nẹ́sísì 1:26–28 — àwọn ènìyàn tí a dá ní àpẹẹrẹ Ọlọ́run
• Éfésù 2:10 — a dá wa fún àwọn iṣẹ́ rere tí a ti pèsè ṣáájú
• Kólósè 1:16 — a dá ohun gbogbo nípasẹ̀ àti fún Jésù
• Iṣẹ́ Àpọ́stélì 17:26–28 — Ọlọ́run pèsè àkókò àti ààlà fún àwọn ènìyàn
• Mátíù 22:37–39 — nífẹ̀ẹ́ Ọlọ́run àti ènìyàn ẹnìkejì
• Jòhánù 10:10 — Jésù wá pé kí àwọn ènìyàn ní ìgbé-ayé pípé