Ǹjẹ́ Ọlọ́run lè fi ohun tí mo ti ṣe jí mi?

Ìbéèrè yìí kì í wá láti inú ìmọ̀-fọ́sọfí. Ó wá láti inú ohun pàtó kan tí o ti ṣe — tàbí ohun kan tí o ń ṣe — àti ìrò pé bóyá èyí tilẹ̀ kọjá ohun tí Ọlọ́run lè dáríjì.

Ojú-ìwé yìí kò ní fún ọ ní àdéhùn ìmúrasílẹ̀ tí ó rọrùn. Yóò sọ ohun tí àṣà Kristẹni sọ ní pàtó nípa ìdáríjì — kì í ṣe àwọn ohun tí Pásítọ̀ tí kò mọ ìtàn rẹ lè sọ nínú gbólóhùn, ṣùgbọ́n ohun pàtàkì tí àṣà náà fi sí ọ̀dọ̀ rẹ.

Àwọn ọ̀rọ̀ díẹ̀ kọ́kọ́

• Jésù tí Násárétì jẹ́ olùkọ́ ẹ̀sìn Júù tí ó gbé ní Palẹ́sítáìnì ní ọ̀rúndún kìíní. Ohun tí àwọn Kristẹni sọ ni pé Ọlọ́run nínú ara ènìyàn ni òun pẹ̀lú. Ìjọba Róòmù pa á ní bí ọdún 30 AD pẹ̀lú ọ̀nà ìpaniyàn kan tí a ń pè ní àgbélébùú.
• Àgbélébùú jẹ́ ọ̀rọ̀ kúkúrú Kristẹni fún ìpaniyàn pàtó yẹn.
• Àjíǹde jẹ́ ohun tí àwọn Kristẹni sọ pé wọ́n rí Jésù láàyè ní ọjọ́ mẹ́ta lẹ́yìn ikú rẹ̀, láti ọ̀dọ̀ ọ̀pọ̀ ẹlẹ́rìí tí a darúkọ.
• Kristi jẹ́ orúkọ-ìpín, kì í ṣe orúkọ-ìdílé. Ìtumọ̀ Giriki ti ọ̀rọ̀ Heberu Mashiakh (Mèsáyà) — èyí tí ó túmọ̀ sí ẹni tí a fi òróró ororò sí.
• Ẹ̀ṣẹ̀, nínú ìwé Kristẹni, kì í ṣe ìwà burúkú nìkan. Ó jẹ́ ipò títóbi pé ènìyàn kò bá bí gbogbo nǹkan ṣe yẹ kí ó rí mu — àti àwọn ìṣe pàtó tí ó jáde láti inú ipò náà.
• Oore-ọ̀fẹ́ jẹ́ ọ̀rọ̀ Kristẹni fún ojúrere tí kò gba owó — Ọlọ́run ń ṣe rere fún ẹnìkan tí kò ṣiṣẹ́ fún, tí kò sì lè ṣiṣẹ́ fún.
• Pétérù jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ọmọlẹ́yìn jíjìnnà jùlọ ti Jésù — àwọn ọmọlẹ́yìn akọ́kọ́ mẹ́tàlá. Paulu jẹ́ olórí Kristẹni àkọ́kọ́ tí ó kọ apá kan ńlá ti Májẹ̀mú Tuntun; kí ó tó di Kristẹni, ó ń pa àwọn Kristẹni fún ìjẹun.

Ìdáhùn kúkúrú àti òtítọ́

Ohun tí àṣà Kristẹni sọ ni: bẹ́ẹ̀ni, Ọlọ́run lè dáríjì rẹ. Kò sí àkójọ ohun tí ó kọjá. Ìdáríjì kò gbára lé bí o ṣe pàtàkì tó. Ó gbára lé ohun tí Jésù ṣe lábẹ́ àgbélébùú. Èyí jẹ́ ohun tó dáa, ṣùgbọ́n ó jẹ́ ohun pàtàkì pẹ̀lú: o kò lè ṣiṣẹ́ ọ̀nà rẹ wọnú ìdáríjì, kódà bí o bá ti gbìyànjú ní jíjìnnà gan-an.

Ìrora náà jẹ́ olóòótọ́

Kí a tó bẹ̀rẹ̀ àbá-jí-mì ìmọ̀-fọ́sọfí, jẹ́ kí a sọ ohun tí ó ṣe pàtàkì: ìmọ̀-ọkàn pé o ti ṣe ohun tí ó tóbi tó fún ìdáríjì jẹ́ ohun tó wúwo. Ó dabi ẹrù gidi. Bí o ti ń gbé pẹ̀lú rẹ̀ — fún ọsẹ̀, fún oṣù, fún ọdún — ó ń di apá ìmọ̀ ara rẹ. Èmi ni ènìyàn tí ó ṣe èyí.

Ohun tí àṣà Kristẹni sọ kì í ṣe pé ọ̀rọ̀ náà kò ṣe pàtàkì. Ó ṣe pàtàkì. Bí kò bá ṣe pàtàkì, kì bá ní láti ní àbá-jí-mì kankan; a ó kàn sọ "ó dára." Ohun tí ó sọ ni pé ipò rẹ tóbi, ṣùgbọ́n pé ohun mìíràn pẹ̀lú jẹ́ tó tóbi: ohun tí Jésù ṣe.

Èwo ni ó ṣe lábẹ́ àgbélébùú

Èyí ni ibi tí àṣà Kristẹni ti yàtọ̀ pàtàkì sí ohun tí o lè ti gbọ́.

Ọ̀nà tí ọ̀pọ̀ ènìyàn rò pé ìdáríjì ń ṣiṣẹ́ ni: o ti hùwà burúkú; o gbọ́dọ̀ ṣe ohun rere kí ó dìmú. Ìjì-iwọ̀n: bí o bá pe iwọ̀n rere ju iwọ̀n burúkú lọ, o gba ohun tí ó dára; bí kò sì bẹ́ẹ̀, o gba ohun tí ó burú.

Ohun tí àṣà Kristẹni sọ jẹ́ àjèjì sí èyí. Ó sọ pé kò sí ènìyàn tí ó lè wo iwọ̀n rere rẹ̀ kí ó tó iwọ̀n burúkú rẹ̀ rí — gbogbo wa ni o wà ní ìpekúpé, bí àṣà náà ṣe sọ. Èyí kì í ṣe ohun tó dára, ṣùgbọ́n ó jẹ́ òtítọ́. Àbájáde rẹ̀ ni pé bí ìdáríjì bá gbara lé wa, kò sí ìdáríjì.

Èyí ni ibi tí àgbélébùú dé wọnú àṣà náà. Ohun tí àwọn Kristẹni sọ ni pé Jésù — Ọlọ́run nínú ara ènìyàn — gba ojúse fún ohun tí àwa ènìyàn ṣe sí ara wa lábẹ́ àgbélébùú. Kò ṣe bí olùdájọ́; ṣe bí olùgbé-ojúse. Kò sọ "èmi gbọ́dọ̀ jẹ́ olùdájọ́ rẹ"; ó sọ "èmi yóò gbé ohun tí ó yẹ kí o gbé."

Èyí dabi èyí: bí ènìyàn kan bá ti gba aṣọ àwọn ènìyàn pẹ̀lú agbára, tí òfin sì sọ pé wọ́n gbọ́dọ̀ san owó tí ó tóbi gan-an láti pa ìjì rẹ̀, tí ẹnikan mìíràn sì wá kí ó wọnú yàrá ìdájọ́, kí ó sọ pé, "Èmi yóò san owó náà fún ẹnìkan tó wà níbí." Ẹni tí ó hùwà burúkú náà kò san owó; ìkòkò náà tí pari, ṣùgbọ́n ẹnikan mìíràn ló san.

Èyí ni ohun tí àṣà Kristẹni sọ pé Jésù ṣe. Kò pa ohun tí o ṣe rẹ́; ó san owó rẹ̀.

Àwọn ènìyàn tí Jésù dáríjì

Ó sò pé èyí kàn jẹ́ àbá-jí-mì ìmọ̀ tí kò ní àyàṣèé ní ti gidi. Ṣùgbọ́n àwọn Ìhìnrere kún fún àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ pàtó tí Jésù dáríjì àwọn ènìyàn tí ó ti hùwà sí ọ̀nà tí ó wúwo.

Aṣẹ́wó kan, gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan nínú àwọn Ìhìnrere ṣe sọ, wá sí àárín àwọn ènìyàn tí ó ní àbá tó ga jùlọ, tí ó dúró sí ẹsẹ̀ Jésù, tí ó sì sokun. Àwọn ènìyàn pàtàkì tako pé ó yẹ kí Jésù má jẹ́ kí ọ̀rọ̀ rẹ̀ jọ àwọn irú yẹn. Jésù dáhùn pé ìfẹ́ ọ̀rọ̀ obìnrin náà ni a fi rí pé wọ́n ti dáríjì ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀ pípọ̀ — kì í ṣe ohun mìíràn.

Ọ̀kan nínú àwọn ọmọlẹ́yìn jíjìnnà jùlọ ti Jésù, Pétérù, pa Jésù mọ́ lẹ́ẹ̀mẹ́ta ní àárín àbágbé rẹ̀, ó sì sá kúrò. Ohun tí Jésù sọ sí i lẹ́yìn àjíǹde kò jẹ́ ìjìyà; ó tún tẹ̀ ọ́ sí iṣẹ́ ìjápa. Pétérù di olórí ti ìjọ tó tó nínú gbogbo ìtàn Kristẹni.

Paulu, kí ó tó di Kristẹni, ń pa àwọn Kristẹni — láìní ìbínú, gẹ́gẹ́ bí iṣẹ́ rẹ̀. Ó wí pé òun "jẹ́ ẹlẹ́ṣẹ̀ tó burú jùlọ." Ó sì di olùkọ́ pàtàkì jùlọ ti àṣà náà.

Ọ̀kan kẹhin, ohun pàtàkì jùlọ. Bí Jésù bá kú lábẹ́ àgbélébùú, gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan nínú àwọn Ìhìnrere ṣe sọ, àwọn ọkùnrin méjì pẹ̀lú rẹ̀ — àwọn alágbéraga, tí ìjọba Róòmù dájọ́. Ọ̀kan sọ̀rọ̀ àbùkù sí Jésù. Èkejì ní ìmọ̀-ọkàn nípa ìṣẹ́ rẹ̀ fúnra rẹ̀, ó sì bá Jésù sọ̀rọ̀: "Rántí mi nígbà tí o bá wọ ìjọba rẹ wọlé." Jésù dáhùn pé: "Ní òní ìwọ yóò bá mi wà ní àdúgbò."

Ó pa ènìyàn, ó wà ní orí àgbélébùú nítorí àwọn ìjì rẹ̀. Kò ní àkókò láti ṣe ìṣẹ́ rere, láti yí pa àárìn ìṣe rẹ̀ padà, láti san pádà. Ó kàn yí ọ̀rọ̀ ọkàn rẹ̀ padà, ó sì pe Jésù — kíkùnà ìṣe yìí gba á gẹ́gẹ́ bí òun ní.

Ohun tí ìtàn yìí sọ ni: kò sí ipò ọ̀rọ̀ ìṣẹ́ tí ó kọjá ohun tí àgbélébùú lè dé. Kò sí pípẹ́ tí ó kéré jù.

Ìpèníjà náà

Ó ṣeé ṣe pé apá kan ti ọ̀rọ̀ rẹ ń sọ "èyí dára jù láti jẹ́ òtítọ́." Èyí ni ohun pàtàkì jùlọ tí ó kọ̀ ọ́. Bí ìdáríjì bá ní láti ṣiṣẹ́ fún rẹ, kì bá ti túmọ̀ sí kùnà fún ẹlòmíràn. Ohun tí àṣà Kristẹni sọ ni pé ohun tí Jésù ṣe lábẹ́ àgbélébùú ti tóbi tó láti gba ohun gbogbo. Ó wúwo nítorí nínú àpẹ́pẹ́ Bíbélì, Ọlọ́run kò gàn ẹ̀ṣẹ̀ ní àìyẹ́sí; ó tọ́jú rẹ̀ lóòótọ́.

Apá èké ti àṣà náà ni: kò gba ẹ̀sùn rẹ kúrò ní àyé yìí pẹ̀lú àwọn àbájáde rẹ̀. Bí o bá ti dí ènìyàn lóùn, ìdáríjì Ọlọ́run kò sọ pé wọn kò gba ìdájọ́ rẹ̀ síi. Bí o ti gba aṣọ àwọn ènìyàn, ohun tí ìdáríjì túmọ̀ sí ni pé o gbọ́dọ̀ gbìyànjú láti san padà. Ó dúró sí ọ̀nà ìbẹ̀rẹ̀ tuntun pẹ̀lú ohun tó ṣe pàtàkì láti ṣe; kì í ṣe kíkọjá rẹ̀.

Ohun tí ó wá lẹ́yìn

Ti àṣà Kristẹni sọ ohun yìí jẹ́ òtítọ́, ohun tí ó tẹ̀le ni èyí: sọ̀rọ̀ pẹ̀lú Ọlọ́run tí ó jẹ́wọ́ ohun tí o ṣe. Kò ní láti jẹ́ àdúrà pàtàkì. Sọ òtítọ́ — pẹ̀lú ọ̀rọ̀ tirẹ̀.

Bí ó bá ní ènìyàn tí ó kàn — tí o ti dù wọ́n nínú àwọn ìṣe rẹ̀ — ó dáa kí o ronú nípa bí o ṣe lè ṣe àfihàn ìdáríjì sí wọn pẹ̀lú. Kì í ṣe nítorí pé ìdáríjì rẹ jẹ́ ti àṣẹ́; ṣùgbọ́n nítorí pé èyí ni ohun tí ìdáríjì ti yí ọ́ padà sí.

Báwo si bayi?

Bí o bá ti dúró níbí ní pẹ̀lú ọ̀pọ̀ ohun tí o ń gbé, ó dáa kí o bá ẹnìkan sọ̀rọ̀. Ìbárasọ̀rọ̀ wa kò gba owó, ó jẹ́ àdánilẹ́sẹ̀, ó sì wà ní èdè rẹ. O lè sọ ohun ti o gbà ẹ̀rù láti sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀; kò sí ènìyàn tí ó ṣẹ̀ɛ́ àbá-òtítọ́ rẹ̀, kò sí ìdájọ́, kò sí àkójọ àwọn ohun láti tẹ̀lé.

Ibi tí èyí ti wá nínú Bíbélì

• 1 Jòhánù 1:9 — bí a bá jẹ́wọ́ ẹ̀ṣẹ̀ wa, òun jẹ́ olóòótọ́ àti olódodo láti dáríjì wa
• Sáàmù 103:11–12 — bí ìlà-oòrùn ti jìnnà sí ìwọ̀-oòrùn, bẹ́ẹ̀ ni ó fi àwọn ẹ̀ṣẹ̀ wa sí ọ̀nà jìjìn
• Róòmù 5:8 — Kristi kú fún wa nígbà tí a ṣì jẹ́ ẹlẹ́ṣẹ̀
• Lúùkù 23:39–43 — ọkùnrin lábẹ́ àgbélébùú tí ó pèsè ìbéèrè kọ́kọ́
• Aísáyà 1:18 — bí ẹ̀ṣẹ̀ rẹ bá pupa bí àlùkà, yóò di funfun bí ọwọ́
• Hébérù 8:12 — Ọlọ́run yóò ṣe ìrántí àwọn ẹ̀ṣẹ̀ wa mọ́