A mund të m’i falë Zoti ato që kam bërë?

Ka një ndryshim mes "a fal Zoti" në përgjithësi dhe pyetjes që të solli vërtet këtu. Ti nuk po pyet për teorinë. Po mendon një gjë të caktuar — atë që s'ia ke thënë askujt, atë që të kthehet natën, atë për të cilën mendon "po ta dinte kush jam vërtet, do largohej". Pyetja jote e vërtetë është nëse ajo gjë e caktuar është përtej faljes.

Kjo faqe do të përpiqet t'i përgjigjet asaj pyetjeje, jo versionit të përgjithshëm. Nuk do të pretendojë se ajo që bëre s'kishte rëndësi. Do të tregojë se ku e vendos krishterimi faljen — dhe pse ai vend e përfshin pikërisht atë që mendon se s'përfshihet.

Disa terma së pari

Për lexuesit pa sfond kishtar:

• Jezusi i Nazaretit ishte një mësues fetar hebre që jetoi në Palestinën e shekullit të parë. Krishterimi shton se ai ishte edhe Zoti në formë njerëzore. U ekzekutua nga qeveria romake rreth vitit 30 pas Krishtit me një mënyrë ekzekutimi të quajtur kryqëzim.
• Kryqi është shkurtimi i krishterë për atë ekzekutim — vrasja publike romake e Jezusit rreth vitit 30 pas Krishtit.
• Mëkati, në shkrimet e krishtera, nuk është thjesht sjellje e keqe; është gjendja më e gjerë e të qenit jashtë vijës me mënyrën si gjërat ishin menduar të ishin — dhe veprat konkrete që rrjedhin prej saj.
• Hiri është fjala e krishterë për favor të pafituar — Zoti që sillet mirë me dikë përtej asaj që ai e meritoi.
• Pali ishte një udhëheqës i hershëm i krishterë që shkroi një pjesë të mirë të Dhiatës së Re. Ai vetë, para se të bëhej i krishterë, kishte përndjekur dhe ndihmuar në vrasjen e të krishterëve.

Përgjigjja e shkurtër dhe e ndershme

Pretendimi i krishterimit është se falja nuk matet nga sa e vogël është ajo që bëre, por nga sa e madhe është ajo që ndodhi te kryqi. Nëse pesha e së keqes u mbajt tashmë atje, atëherë s'ka mbetur asnjë vepër aq e madhe sa ta kalojë atë. Kjo do të thotë se "a mund të falet kjo" nuk varet nga vepra jote — varet nga një gjë tjetër që tashmë u bë.

Pse "shumë keq" nuk është një kategori këtu

Mendimi që të mban zakonisht është: ka gjëra që Zoti i fal, por ajo që bëra unë bie përtej vijës. Vër re se kush e shkroi një pjesë të mirë të Dhiatës së Re. Pali kishte ndihmuar në vrasjen e njerëzve për besimin e tyre para se të bëhej i krishterë. Vonë në jetë, ai e quajti veten "të parin" mes njerëzve që kishin bërë keq — jo si figurë e stilit, por seriozisht. Dhe pikërisht ai u bë zëri kryesor që shkroi për faljen.

Kjo nuk është aksident. Tradita e vuri një njeri me duar të përgjakura si dëshmitarin kryesor të faljes, sepse pretendimi është se s'ka vijë përtej së cilës je i papërfshirë. Nëse Pali përfshihej, atëherë kategoria "shumë keq për t'u falur" nuk ekziston si e mendon ti.

Falja që nuk do të thotë "s'kishte rëndësi"

Ka një frikë tjetër: se falje do të thotë ta bësh sikur ajo që bëre s'ishte gjë. Krishterimi nuk thotë këtë. Thotë se ajo që bëre kishte rëndësi aq shumë sa iu desh një kosto reale — dhe se ajo kosto u mbajt te kryqi në vend teje. Sipas një këngë të vjetër, Zoti "i largoi shkeljet tona sa larg është lindja nga perëndimi." Kjo nuk është harresë; është dikush që zgjodhi ta mbajë vetë peshën në vend që të ta ngarkojë ty përjetësisht.

Ka edhe një fjali të vjetër profetike ku Zoti i thotë njeriut: "edhe në qofshin mëkatet tuaja të kuqe flakë, do të bëhen të bardha si bora." Vër re se ajo s'thotë "nëse janë të vogla". Thotë "edhe në qofshin të kuqe flakë" — pikërisht gjëja që mendon se s'lahet dot.

Çfarë kërkohet nga ana jote

Jo të bëhesh mjaftueshëm i mirë e pastaj të vish. Sipas njërës prej biografive, Jezusi tha: "atë që vjen tek unë, s'do ta nxjerr kurrë jashtë." Fjala "atë që vjen" nuk ka kushte para saj. Nuk thotë "atë që vjen i pastruar" ose "atë që e ndreqi veten". Vjen ashtu siç je, me gjithë atë që mban. Pjesa jote nuk është ta fshihesh derisa të bëhesh i denjë; është ta sjellësh atë gjë të caktuar në dritë.

Ku të vendos kjo

Nuk të kërkohet ta besosh me lehtësi, sidomos nëse turpi të ka shoqëruar gjatë. Të kërkohet vetëm ta shohësh se pretendimi nuk ka një derë të mbyllur për "rastet e rënda". Ajo që të mban natën nuk është përjashtim nga falja; sipas kësaj tradite, është pikërisht ajo për të cilën ekziston falja.

Po tani?

Nëse mban një gjë të caktuar që s'ia ke thënë kurrë njeriu, mund të flasësh për të. Biseda jonë është falas, private dhe në gjuhën tënde. Ti e fillon; ti e mbaron kur të duash. Nuk do të të gjykojë, dhe s'ke pse ta emërtosh derisa të duash vetë.

Nga vjen kjo në Bibël

• 1 Gjoni 1:9 — një premtim se çʼndodh kur njeriu e sjell të vërtetën në dritë
• Romakëve 5:8 — Zoti veproi për njerëzit para se ata të ndreqeshin
• Romakëve 8:1 — s'ka më dënim për ata që janë bërë të Jezusit
• Psalmi 103:8–12 — "sa larg është lindja nga perëndimi"
• Isaia 1:18 — "edhe në qofshin të kuqe flakë, do të bëhen të bardha si bora"
• Gjoni 6:37 — "atë që vjen tek unë, s'do ta nxjerr jashtë"