Pse e lejon Zoti vuajtjen?

Nëse e shkrove këtë në kërkim, ndoshta nuk po bën një pyetje për t'u shpjeguar. Ndoshta po mban diçka. Dikush që e do është i sëmurë, ose iku; diçka u thye dhe s'ndreqet; ose thjesht ke kohë që ec nën një peshë që s'i thuhet askujt. Para çdo gjëje tjetër: nëse erdhe këtu nga aty, kjo faqe do të të marrë seriozisht dhe s'do të nxitojë të mbyllë plagën me fjalë.

Nuk të duhet të jesh fetar për ta lexuar. Këtu është çfarë pretendon vërtet krishterimi për vuajtjen — jo si zgjidhje e pastër, por si një përgjigje konkrete që mund ta krahasosh me ç'ke provuar deri tani.

Disa terma së pari

Për lexuesit pa sfond kishtar:

• Jezusi i Nazaretit ishte një mësues fetar hebre që jetoi në Palestinën e shekullit të parë. Krishterimi shton se ai ishte edhe Zoti në formë njerëzore. U ekzekutua nga qeveria romake rreth vitit 30 pas Krishtit me një mënyrë ekzekutimi të quajtur kryqëzim.
• Kryqi është shkurtimi i krishterë për atë ekzekutim — vrasja publike romake e Jezusit rreth vitit 30 pas Krishtit.
• Ringjallja është pretendimi i krishterë se Jezusi, pas ekzekutimit, u pa i gjallë tri ditë më vonë nga disa dëshmitarë me emër.
• Ungjijtë janë katër biografi të shkurtra të jetës së Jezusit — Mateu, Marku, Luka dhe Gjoni.

Përgjigjja e shkurtër dhe e ndershme

Krishterimi nuk ka një shpjegim të rregullt që e bën vuajtjen tënde të duket e arsyeshme. Ka diçka tjetër: pretendimin se Zoti nuk qëndroi jashtë dhimbjes duke e shpjeguar nga larg, por hyri vetë brenda saj — dhe se ka premtuar një fund ku ajo mbaron. Kjo nuk e heq dhimbjen sot. Por ndryshon me kë ke të bësh brenda saj.

Zoti që nuk qëndroi jashtë dhimbjes

Qendra e historisë së krishterë nuk është një Zot që të shikon nga lart dhe të thotë të durosh. Sipas njërës prej biografive të jetës së Jezusit, ai qëndroi te varri i një miku dhe qau — edhe pse, thotë teksti, ishte gati ta ngjallte. Ai nuk e kapërceu skenën me shpejtësi drejt mrekullisë. Ndaloi dhe qau bashkë me ata që kishin humbur.

Kjo është e vogël në dukje, por ndryshon gjithçka. Pretendimi i krishterimit nuk është se Zoti e shpjegon vuajtjen, por se ai hyri në të deri në fund — tradhtia, tortura, një vdekje e ngadaltë e padrejtë. Kur i bërtet Zotit nga brenda dhimbjes, sipas kësaj tradite, ti nuk i bërtet dikujt që s'e njeh atë vend. I bërtet dikujt që ka qenë vetë aty.

Nuk të kërkohet të bësh sikur je mirë

Ka një keqkuptim se besimi do të thotë të mos ankohesh. Bibla vetë e përgënjeshtron këtë. Plot faqe të saj janë njerëz që i bërtasin Zotit — të zemëruar, të pafuqishëm, duke pyetur "deri kur". Njëri prej këngëve të vjetra thotë se Zoti "është pranë atyre që kanë zemrën e thyer." Jo atyre që e kanë kapërcyer thyerjen — atyre që janë ende brenda saj.

Pra nuk të kërkohet të vish këtu i qetësuar. Zemërimi, dyshimi, "s'e kuptoj dot" — këto janë brenda traditës, jo jashtë saj.

Premtimi që e bën të ndryshme

Ka botëkuptime që thonë se vuajtja është iluzion, ose se duhet pranuar si rend natyror. Krishterimi bën diçka tjetër: e quan vuajtjen armike reale, dhe pretendon se ajo do të mundet. Në librin e fundit të Biblës ka një premtim se do vijë një ditë kur Zoti "do t'ua fshijë çdo lot nga sytë, dhe vdekje s'do të ketë më, as vaj, as klithmë, as dhimbje." Pali e quajti vdekjen "armikun e fundit që do të shkatërrohet."

Baza për ta besuar këtë nuk është optimizmi. Është pretendimi se Jezusi, i vrarë publikisht, u ngrit tri ditë më vonë — që do të thotë se ka tashmë një rast ku dhimbja dhe vdekja nuk patën fjalën e fundit. Argumenti historik për këtë ka faqen e vet në këtë sit. Nëse ndodhi vërtet, atëherë premtimi për fundin nuk është dëshirë; është parashikim.

Ku të vendos kjo

Kjo faqe nuk do të pretendojë se e bëri dhimbjen tënde të kuptueshme. Nuk e bëri. Por të ofron diçka që ndoshta s'e kishe: jo një shpjegim nga larg, por një person që pretendon se ka qenë brenda ku je ti, dhe një fund ku kjo mbaron. Mund ta pranosh, mund ta hedhësh poshtë — por tani e di se çfarë ofron vërtet, jo karikaturën e saj.

Po tani?

Nëse pyetja jote nuk është vërtet teori — nëse "pse e lejon Zoti vuajtjen" është ajo që shkrove kur doje të thoje "s'e mbaj dot më këtë" — mund të flasësh për atë version. Biseda jonë është falas, private dhe në gjuhën tënde. Ti e fillon; ti e mbaron kur të duash.

Nëse mendon të lëndosh veten, të lutem mos e mbaj vetëm tani. Në Shqipëri mund të thërrasësh Linjën Kombëtare të Këshillimit ALO 116 123, pa pagesë. Nëse je diku tjetër, një kërkim i shpejtë për "linja e ndihmës për krizat" bashkë me vendin tënd të jep një numër ku përgjigjet dikush menjëherë.

Nga vjen kjo në Bibël

• Romakëve 8:18 — dhimbja e tashme kundrejt asaj që tradita premton se vjen
• Romakëve 8:38–39 — asgjë s'mund ta ndajë njeriun nga dashuria e Zotit
• Gjoni 11:33–35 — Jezusi qan te varri i një miku
• Psalmi 34:18 — Zoti "pranë atyre që kanë zemrën e thyer"
• 2 Korintasve 1:3–4 — ngushëllim që kalon nga një njeri te tjetri
• Zbulesa 21:4 — një ditë pa lot, pa vdekje, pa dhimbje
• 1 Korintasve 15:20–26 — vdekja si armiku i fundit që do të mundet