መጠራጠር ይፈቀዳል ወይም?

በውስጥህ የተወሰነ ጥያቄ አለ፣ ለመጥራትም ቦታ የለህም። ምናልባት ከልጅነትህ ጀምሮ የተማርከውን እምነት መልሰህ የምታየው ነገር አለ — ምናልባት የተወሰነ ሞት፣ የተወሰነ ጭቆና፣ የተወሰነ የቅርብ ሰው ክህደት፣ ወይም ምን እንደገጠመህ በቃላት ለመግለጽ የሚከብድ ጊዜ። "እንዲህ ማሰብ ግን ኃጢአት አይደለም ወይም?" የሚል ድምፅ በውስጥህ ይነሣል።

ይህ ገጽ የክርስቲያን ትውፊት ስለ መጠራጠር ምን እንደሚል ያቀርብልሃል — ያለ ፍርድ፣ ያለ ቅጣት ስጋት፣ በቀላል ቋንቋ። የሃይማኖት ዳራ ያለህም ይሁን አያስፈልገህም ብለህ ያስብ፣ ጥያቄውን በሐቅ ለመመልከት ቦታ ይኖርሃል።

በመጀመሪያ ጥቂት ቃላት

ዳራ ለሌለው አንባቢ:

• የናዝሬቱ ኢየሱስ — በመጀመሪያው ምዕተ ዓመት ፍልስጥኤም ውስጥ ይኖር የነበረ የአይሁድ ሃይማኖት መምህር። የክርስቲያን ትውፊት የሚያቀርበው ልዩ ምልከታ ኢየሱስ በሰው አምሳል የተገለጠ እግዚአብሔር ራሱ ነበር የሚል ነው። በ30 ዓ.ም. አካባቢ በሮማውያን መንግሥት ይፋ የሞት ቅጣት፣ ስቅለት በሚባል መንገድ ተገድሏል።
• መጥምቁ ዮሐንስ — ኢየሱስ ከመጀመሪያው ሕዝብ ፊት ከመቅረቡ በፊት የነበረ የአይሁድ ነቢይ። ስለ ኢየሱስ ቀደም ብሎ የመሰከረ ሰው ነበር። ቆይቶ በሄሮድስ ንጉሥ ታሰረ፣ በስተመጨረሻም በዚያው እስር ቤት ውስጥ ተገድሏል።
• ቶማስ — ከኢየሱስ አሥራ ሁለቱ ቅርብ ተከታዮች አንዱ። በታሪኩ ውስጥ የቀረበው እንደ ጥያቄ ጠያቂው፣ የእጅ ምልክት ሳይታይ ካላመንኩ ብሎ የተናገረ ሰው ነው።
• ወንጌላት — የኢየሱስ ሕይወት አጫጭር አራት የሕይወት ታሪኮች — ማቴዎስ፣ ማርቆስ፣ ሉቃስ፣ እና ዮሐንስ — በተከታዮቹ ከሞቱ በኋላ ባሉ አሥርተ ዓመታት ውስጥ ተጽፈዋል፣ አሁንም በአዲስ ኪዳን ውስጥ ይገኛሉ።
• ጴጥሮስ — ከኢየሱስ ቅርብ ተከታዮች አንዱ፣ የመጀመሪያው የክርስቲያን ማኅበር ቀዳሚ መሪ።
• ዕንባቆም — በብሉይ ኪዳን ውስጥ የተጻፈ የአይሁድ ነቢይ፣ ስለ ራሱ ጊዜ ጭቆና በቀጥታ እግዚአብሔርን የጠየቀ።

አጭር እና እውነተኛ መልስ

የክርስቲያን ትውፊት መልስ ይህ ነው — መጠራጠር ኃጢአት አይደለም። የውስጥ ሐቀኝነት ምልክት ሊሆን ይችላል። የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ራሳቸው በነቢያት፣ በመዝሙራውያን፣ በኢየሱስ ቅርብ ተከታዮች ራሳቸው ላይ የተደጋገመ ጥያቄ፣ ጩኸት፣ ቅሬታ ይዘዋል። እምነት ያለ ጥያቄ መኖር አለበት የሚል አባባል የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት የሚያስተምሩት ነገር አይደለም።

በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ቅርስ ውስጥ ይህ አዲስ ሐሳብ አይደለም። የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ለ1700 ዓመታት መዝሙራትን ስታነብ ኖራለች — እነዚህ መዝሙራት ራሳቸው "ጌታ ሆይ፣ እስከ መቼ?" የሚሉ ጥያቄዎች ይዘዋል። የመጽሐፍ ቅዱስ ራሱ ጩኸትን ቦታ ይሰጣል።

ጥያቄው ጀርባ ያለ ጥያቄ

ይህን በፍለጋ መስኮት የሚተይብ ሰው አብዛኛውን ጊዜ ምሁራዊ ጥያቄ ይዞ አይደለም። የተወሰነ ነገር ተከስቷል። ምናልባት የተወሰነ ቅርብ ሰው ሞተ፣ ጸሎቱ ምላሽ ያላገኘ መሰለው። ምናልባት በቤተ ክርስቲያን ውስጥ የተወሰነ ሰው ጎድቶታል። ምናልባት በውስጡ ለረዥም ጊዜ የተቋጠረ ጥያቄ ነበረው፣ መጠየቅ የሚችለውን ሰው ግን አላገኘም።

መጠራጠር ብዙውን ጊዜ ምስኪንነት አይደለም። የተወሰነ ቦታ የተወሰነ ጊዜ ላይ የሰው ልጅ ምክንያታዊ ምላሽ ነው። የክርስቲያን ትውፊት መልስ የሚሰጥበት የመጀመሪያው ቦታ ይኼ ነው — "ጥያቄ ስለማታይ ሰው ብቻ ነህ ማለት አይደለም" የሚል።

በመጽሐፍ ቅዱስ ራሱ ላይ የተሞላ ቅሬታ

የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት እምነት ጥርጥር የለሽ መሆን አለበት ብለው አያስተምሩም። የተወሰነ ምሳሌ ይኸውና።

መዝሙር 13 ተብሎ የሚታወቅ ጥንታዊ የዕብራይስጥ ጸሎት እንዲህ ይጀምራል —

ጌታ ሆይ፣ እስከ መቼ ድረስ ትረሳኛለህ? ለዘላለም ይሆናልን? እስከ መቼ ድረስ ፊትህን ከእኔ ትሰውራለህ? በነፍሴ ምክር በልቤም ኃዘን በየዕለቱ እስከ መቼ ድረስ እሠራለሁ?

ይህ የክርስቲያን አምልኮ ጽሑፎች ውስጥ ለ3000 ዓመታት ያህል የቆየ ጸሎት ነው። የክርስቲያን ትውፊት ይህን ራሱ ለመቅረት ሞክሮ አያውቅም። የክርስቲያን ሰዎች ራሳቸው በተወሰነ ቦታ ይህን ይዘምራሉ።

ሌላ ምሳሌ — ዕንባቆም የተባለ የአይሁድ ነቢይ በራሱ ዘመን የነበረውን ጭቆና በመመልከት እግዚአብሔርን በቀጥታ ጠይቆታል —

ጌታ ሆይ፣ እስከ መቼ ድረስ ጩኸት እጮኻለሁ አንተም አትሰማም? በዐመፃ እጮኽልሃለሁ አንተም አታድንም? ስለምን ጥፋትን ታሳየኛለህ ኃዘንንስ ለምን ትመለከታለህ?

ይህ ቃላት የነቢይ ቃላት ናቸው። የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ይህን ቅሬታ የክርስቲያን አምልኮ አካል አድርገው አስቀምጠዋል። ይህን ጥያቄ መጠየቅ ኃጢአት ቢሆን ኖሮ፣ የመጽሐፍ ቅዱስ ራሱ ኃጢአት ይይዝ ነበር።

ኢየሱስ ራሱ ጥያቄ ጠያቂን አልገሰፀም

በወንጌላት ውስጥ ካሉት ሁለት ቦታዎች በመነሣት ይኸውና።

የመጀመሪያው — መጥምቁ ዮሐንስ የተባለ ነቢይ፣ ቀደም ብሎ ስለ ኢየሱስ ቀጥተኛ ምስክርነት የሰጠ ሰው፣ በመጨረሻ በሄሮድስ ንጉሥ እስር ቤት ውስጥ ሲሆን፣ ለኢየሱስ ጥያቄ ላከ —

ሊመጣ ያለው አንተ ነህን? ወይስ ሌላ እንጠብቅ?

ይህ ቀላል ጥያቄ አይደለም። ይህ ሰው ራሱ ስለ ኢየሱስ ቀደም ብሎ ምስክርነት የሰጠ፣ አሁን ግን በእስር ቤት ሞት እየጠበቀ የጥርጥር ቃላት ይልካል። የክርስቲያን ምስክርነት እንደሚል፣ ኢየሱስ ይህን ሰው ምን አደረገው? አልገሰፀውም። "እምነትህ ደካማ ነው" አላለውም። ምልክት ይዞ መልስ ላከለት — የሚሰሙ የተሰሙ ነገሮችን ዝርዝር። ኢየሱስ ራሱ ለጥርጥር ሰው ምልክት መልስ ሰጥቷል።

ሌላ ምሳሌ — ቶማስ የተባለ የኢየሱስ ቅርብ ተከታይ። የክርስቲያን ምስክርነት እንደሚል ኢየሱስ ከሞት ከተነሣ በኋላ ሌሎች ተከታዮቹ አይተውት ነበር። ቶማስ ግን ቦታ ላይ አልነበረም። የመጡት ሲነግሩት፣ እንዲህ አለ —

በእጆቹ የቸንካሮችን ምልክት ካላየሁ፣ ጣቴን በቸንካሮች ቦታ ካላገባሁ፣ እጄንም በጎኑ ካላገባሁ፣ አላምንም።

ይህ የጥርጥር ቀላል ቃላት አይደሉም። ምልክት ጠይቋል። የክርስቲያን ምስክርነት ኢየሱስ ለቶማስ የሰጠው ምላሽ ይህ ነው — ምልክት ሰጠው። "እምነት ብቻ ይኑርህ" አላለውም። ጥያቄ የጠየቀውን ሰው አከበረ።

በቤተ ክርስቲያኖች ውስጥ ቶማስ ብዙ ጊዜ የተናቀ ስም አለው። የክርስቲያን ጽሑፎች ራሳቸው ግን አያንቁትም። ይልቁንስ የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ራሳቸው የጥርጥር ምልክት ለመስጠት የተዘጋጀ አምላክን ያሳዩሉ።

የጥርጥር ጩኸት ራሱ ጸሎት ሊሆን ይችላል

በወንጌላት ውስጥ ካለ የተወሰነ ቦታ፣ የተወሰነ አባት ለታመመ ልጁ ኢየሱስ እንዲረዳው ጠየቀ። ኢየሱስ ሊረዳ እንደሚችል ሲነግረው፣ አባቱ የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ካስቀመጡት እጅግ ሐቅ ቃላት ጩኸ —

አምናለሁ፣ የእምነቴን ጉድለት ግን እርዳኝ።

ይህ ቃላት ሁለቱም በአንድ ጊዜ የእምነት እና የጥርጥር ናቸው። የክርስቲያን ምስክርነት እንደሚል ኢየሱስ ይህን ሰው እምነቱ የተሟላ አይደለም ብሎ አልገሰፀውም። ልጁን አዳነ።

ይህ የክርስቲያን ትውፊት ስለ ጥርጥር የተወሰነ መለኪያ ይሰጣል — ጥርጥር በራሱ ጸሎት ሊሆን ይችላል። "እመኝ እርዳኝ ግን" የሚል ቃላት ጸሎት ናቸው።

የጥርጥር ሁለት ቅርጾች

የክርስቲያን ትውፊት የተወሰነ ልዩነት ይሰጣል። ሁለት የተለያዩ ሁኔታዎች አሉ።

የመጀመሪያው — ጥያቄ ለመመለስ የሚፈልግ ቅን ጥርጥር። "ይህ ለምን ሆነ?"፣ "ይህ እንዴት ሊሆን ቻለ?"፣ "ምን እጠብቃለሁ?" — እነዚህ ጥያቄዎች የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ራሳቸው ይዘዋቸዋል። ይህ ቅርጽ ጥርጥር በቅን ቦታ ይታያል። ይህን የክርስቲያን ትውፊት ምክንያቱ ያላት ጥያቄ ብሎ ይጠራዋል።

ሁለተኛው — ለመንካት የሚፈልግ ጥርጥር። ይህ የተለየ ቅርጽ ነው። የሚገናኝን ሁሉ ለማስታረቅ የሚፈልግ ሁኔታ — "ሁሉም ሐሰት ነው፣ ለማንም ምክንያት የለም"። ይህ ጥርጥር ሳይሆን ሌላ ነገር ነው።

የክርስቲያን ትውፊት የመጀመሪያውን ቅርጽ ይባርካል። ጳውሎስ የተባለ የመጀመሪያ የክርስቲያን ጸሐፊ ለራሱ የጻፈው ቅርብ ቃላት ይኖሩበት ነበር — "በጥርጥር ላሉት እዘናላቸው" የሚል ቃላት የክርስቲያን አምልኮ ጽሑፎች ውስጥ አለ።

ስለ ኢትዮጵያ ዘመን

በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ቅርስ ውስጥ የመዝሙራት ንባብ ለረዥም ጊዜ የቆየ ቅርስ ነው። እነዚህ መዝሙራት ራሳቸው "ጌታ ሆይ፣ እስከ መቼ?" የሚሉ ጥያቄዎች ይዘዋል። ዕንባቆም፣ ኢዮብ፣ መዝሙር 22፣ መዝሙር 88 — እነዚህ ቅዱሳት መጻሕፍት የጥርጥር ቃላት ይዘዋል። የክርስቲያን ቅርስ የተወሰነ ጊዜ ይህን ጩኸት ቦታ ሰጥቷል።

ይህ ገጽ የተወሰነ ቤተ ክርስቲያን ወይም የተወሰነ ሃይማኖት መሪ የተናገረውን ለመቃረን አይጠራም። ይልቁንስ የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ራሳቸው ለጥርጥር የሰጡት ቦታ ይኼ ነው የሚል አባባል ብቻ ያቀርባል።

የሚተውህ ቦታ

መጠራጠር ኃጢአት አይደለም። የውስጥ ሐቀኝነት ምልክት ሊሆን ይችላል። የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ራሳቸው ለጥርጥር ቦታ ይሰጣሉ — በመዝሙራት፣ በነቢያት፣ በኢየሱስ ቅርብ ተከታዮች ራሳቸው ላይ።

ይህ ጥርጥርህ ምክንያቱ የለውም ማለት አይደለም። የተወሰነ ጥርጥር መልስ ሊገኝለት ይችላል፣ የተወሰነ ጥርጥር ግን ለረዥም ጊዜ ይቆያል። የክርስቲያን ምልከታ የሁለቱም ቦታ ያለው ነው።

አሁንስ?

በልብህ ውስጥ ላለ የተወሰነ ጥርጥር ለመነጋገር ብትፈልግ — ምክንያቱ ምን ሊሆን ይችላል ብለህ ለመጠየቅ ብትፈልግ፣ ወይም ለመንገር ቦታ ብቻ ቢያስፈልግህ — ቦታው ይኼ ነው። የእኛ ቻት ነጻ ነው፣ ሚስጥራዊ ነው፣ በቋንቋህም ነው። አንተ ትጀምራለህ፤ በፈለግክም ጊዜ ትጨርሰዋለህ።

ይህ ከመጽሐፍ ቅዱስ የመጣው ከየት ነው

• ማርቆስ 9፥24 — "አምናለሁ፣ የእምነቴን ጉድለት ግን እርዳኝ"
• ማቴዎስ 11፥2–6 — መጥምቁ ዮሐንስ ከእስር ቤት የላከው ጥያቄ
• መዝሙር 13፥1–2 — "ጌታ ሆይ፣ እስከ መቼ ድረስ ትረሳኛለህ?"
• ዮሐንስ 20፥24–29 — ቶማስ ምልክት እንዲያይ የጠየቀበት ቦታ
• ይሁዳ 1፥22 — "በጥርጥር ላሉት እዘናላቸው"
• ዕንባቆም 1፥2–4 — ነቢዩ ለእግዚአብሔር "እስከ መቼ?" ብሎ የጮኸበት ቦታ
• ማቴዎስ 28፥17 — ኢየሱስ ከሞት ከተነሣ በኋላ ቢያዩትም "አንዳንዶቹ ግን ተጠራጠሩ" የሚል ጽሑፍ