Kitakachotokea nitakapokufa?

Watu wanaouliza swali hili huja kwa njia mbili kuu. Wengine wanauliza kwa sababu wamepoteza mpendwa, na wanataka kujua kama yu salama. Wengine wanauliza kwa sababu wanahisi kwamba siku zao za maisha zinaisha, ama kutokana na ugonjwa, ama kutokana na umri, ama kwa sababu tu walifika mahali pa kufikiri kwa undani.

Swali halikabidhiwi vizuri kwa majibu mepesi. Ni swali halisi, na linastahili jibu halisi. Hii siyo nadharia ya kifalsafa pekee yake — kifo ni jambo ambalo kila mtu atakutana nalo. Kwa hivyo inafaa kujua kile ambacho mapokeo yanasema kuhusu mahali pa kwenda baadaye.

Ukurasa huu unaeleza jibu mahususi la Kikristo. Si jibu pekee ambalo linapatikana katika historia ya wanadamu — lakini ni jibu ambalo limeshikilia mizizi katika mfumo wake wa zamani, na linafaa kuangaliwa kwa karibu, hasa kwa sababu linatakia ukweli wa kihistoria mahususi.

Maneno machache kwanza

Kwa msomaji ambaye hana mazoea na maneno ya Kikristo:

• Yesu wa Nazareti alikuwa mwalimu wa kidini wa Kiyahudi aliyeishi katika eneo la Palestina katika karne ya kwanza. Dai la Wakristo ni kwamba alikuwa pia Mungu katika sura ya mwanadamu. Aliuawa na serikali ya Kirumi karibu mwaka 30 BK kwa njia inayoitwa kusulubiwa.
• Msalaba ni neno la mkato la Wakristo kumaanisha kuuawa kwake Yesu.
• Ufufuo, katika fikra ya Kikristo, ni dai kwamba Yesu, baada ya kuuawa kwake, alionekana hai siku tatu baadaye na mashahidi kadhaa walioitwa kwa majina.
• Mbinguni, katika ufafanuzi wa Biblia yenyewe, siyo roho zinazoelea hewani. Ni uumbaji ulioumbwa upya na mzima ambamo Mungu anakaa moja kwa moja pamoja na watu.
• Paradiso ni neno ambalo Yesu alitumia kuelezea uzoefu wa mara moja, wenye fahamu, wa kuwa pamoja na Mungu baada ya kifo.
• Uzima wa milele, katika maandiko ya Kikristo, siyo tu maisha yanayoendelea muda mrefu. Ni aina ya maisha — aina ambayo Mungu mwenyewe anayo — inayoanza katika maisha haya wakati mtu anaporekebishwa na Mungu na kuendelea bila kukatika baada ya kifo.
• Kristo ni cheo, siyo jina la ukoo. Ni tafsiri ya Kigiriki ya neno la Kiebrania Mashia (Masihi) — likimaanisha aliyetiwa mafuta.

Jibu fupi na la kweli

Mapokeo ya Kikristo yanasema kifo siyo mwisho. Lakini sehemu inayofuata haikubaliani kwa namna ya hadithi za roho zinazoelea hewani. Inahusu hatua mbili: tunapokufa, Wakristo wanasema, tuko pamoja na Mungu mara moja; kisha, mwisho wa wakati, miili yetu yenyewe inafufuka katika uumbaji uliotengenezwa upya.

Sehemu ya kwanza: mara baada ya kifo

Maandiko ya Wakristo wa kwanza yanasema kwamba kifo kwa mtu anayemtegemea Yesu ni kama kufungua mlango. Paulo, mwalimu wa kwanza wa Wakristo, aliandika kwa marafiki wake katika mji wa Filipi:

Kwangu mimi kuishi ni Kristo, na kufa ni faida... Ninakaza kati ya mawili haya, nikiwa na shauku ya kufariki niwe pamoja na Kristo, maana ni vyema zaidi sana.

"Kufa ni faida" siyo namna ya kawaida ya kuongea kuhusu kifo. Paulo anasema, kwa unyofu, kwamba hata maisha yake yanapaswa kuendelea kwa sababu watu wanahitaji msaada wake, lakini kufa kungekuwa "vyema zaidi" — kwa sababu angekuwa pamoja na Yesu mara moja.

Vivyo hivyo, Yesu mwenyewe, kulingana na moja ya Injili, alipokuwa anasulubiwa, mhalifu mwingine aliyekuwa anasulubiwa karibu naye alimwomba akumbukwe. Yesu akamjibu:

Amin, nakuambia, leo utakuwa pamoja nami peponi.

Neno "peponi" (au "paradiso") hapa linamaanisha mahali pa furaha, pa kupumzika, pa kuwa moja kwa moja pamoja na Mungu. "Leo" — siyo baadaye, siyo baada ya muda mrefu, siyo baada ya kupita kwa hatua nyingi. Leo.

Hii ndiyo sehemu ya kwanza ya jibu la Kikristo: mara baada ya kifo, mtu ambaye amekuwa na uhusiano na Yesu yuko pamoja naye. Sehemu hii inahesabiwa kuwa ya muda, kabla ya hatua ya pili. Lakini ni ya kweli, ya wazi, na ya raha.

Sehemu ya pili: ufufuo na uumbaji mpya

Hii ndio sehemu ambayo mara nyingi inashangaza watu. Mapokeo ya Kikristo siyo kwamba lengo ni kufa na kwenda kuwa roho mbinguni. Ni kwamba lengo ni mwisho wa kifo chenyewe — ufufuo wa mwili katika dunia mpya.

Hii inategemea ufufuo wa Yesu mwenyewe. Wakristo wanasema kwamba Yesu baada ya kuuawa, alionekana hai siku tatu baadaye — siyo kama mzimu wala kama maono, bali katika mwili wa kweli ambao watu walimwona na walimgusa. Paulo aliandika hivi kwa Wakristo wa Korintho takriban miaka 20 baada ya tukio:

Lakini sasa Kristo amefufuka katika wafu, ndiye limbuko la wale waliolala. Maana kwa kuwa mauti ililetwa na mwanadamu, na ufufuo wa wafu ulikuja kwa mwanadamu.

"Limbuko" ni mavuno ya kwanza kabla ya mavuno makubwa. Yesu, katika fikra ya Kikristo, ni mtu wa kwanza wa aina mpya — mwanadamu aliyefufuka katika mwili wa kweli, lakini mwili ambao haupatwi tena na kifo wala ugonjwa. Wakristo wanasema kile kilichotokea kwake kitatokea kwa wale wanaomtegemea — wakati wa mwisho.

Mtume wa Yesu aliyeitwa Yohana alikuwa na maono mwishoni mwa maisha yake aliyoyaandika katika kitabu cha mwisho cha Biblia. Aliandika:

Nikaona mbingu mpya na nchi mpya... nikasikia sauti kubwa kutoka katika kile kiti cha enzi, ikisema, Tazama, maskani ya Mungu ni pamoja na wanadamu, naye atafanya maskani yake pamoja nao... naye atafuta kila chozi katika macho yao; mauti haitakuwapo tena; wala maombolezo, wala kilio, wala maumivu hayatakuwapo tena.

Picha hii ni ya kushangaza. Lengo siyo wanadamu kuondoka duniani na kwenda mbinguni; ni Mungu kushuka katika dunia mpya na kuishi pamoja na wanadamu, moja kwa moja, kwenye uumbaji uliotengenezwa upya. Sio kuondoka kwa miili. Ni miili ambayo haitafa.

Lakini kuna jambo ambalo halifuti

Inafaa kuwa wazi: jibu la Kikristo halisemi kila mtu anakwenda mahali pamoja. Mapokeo yanafundisha kwamba uchaguzi unaofanywa katika maisha haya unaendelea baada ya kifo. Mungu hakulazimishi mtu kuingia katika uhusiano naye kama hataki. Kwa wale ambao maisha yao yote walikuwa wanaepuka Mungu, kifo kinapowafikia hali hiyo inabaki — siyo kwamba Mungu anawakataa kwa hasira, bali kwa sababu walichagua kuishi bila yeye.

Hii ni kweli ngumu, na haifai kuipuuza. Lakini mapokeo pia yanasema kwamba Mungu hataki mtu yeyote afikie hali hiyo. Ndio sababu, Wakristo wanasema, Yesu alikuja na kufa: ili njia ifunguliwe kwa kila mtu anayetaka kuingia.

Kile ambacho hili kinamaanisha leo

Kuelewa jibu hili kunaathiri jinsi mtu anavyoishi sasa. Wakristo katika historia, hata pale ambapo wameuawa kwa ajili ya imani yao, wamekuwa wakiweza kwenda kwenye kifo bila hofu — siyo kwa sababu hawakupenda maisha, bali kwa sababu walikuwa na uhakika wa nini kingefuatia.

Kwa Wakristo, kifo si kile ambacho watu wengi wanafikiri. Sio kuteremka kwenye giza la kutoeleweka. Ni kufungua mlango wa chumba ambacho mtu ambaye amependa amekuwa anasubiri ndani yake.

Yesu mwenyewe, kulingana na Injili, alipokuwa kwenye kaburi la rafiki yake aitwaye Lazaro, alisema maneno haya:

Mimi ndimi ufufuo, na uzima. Yeye aniaminiye mimi, ajapokufa, atakuwa anaishi.

Anachosema ni dai zito. Si kwamba ana ujumbe kuhusu uzima baada ya kifo. Yeye mwenyewe ni uzima huo. Mtu anayemtegemea hapotezi maisha pale anapokufa — anaendelea, lakini katika hali yenye nguvu zaidi.

Na sasa?

Kama umefika hapa kutoka mahali pa kupoteza mpendwa, hauhitaji nadharia. Unahitaji mtu wa kuzungumza naye. Mazungumzo yetu ni ya bure, ya faragha, na kwa lugha yako. Hakuna agenda. Wewe unaanzisha; wewe unamaliza wakati wowote unaotaka.

Kama umefika hapa kutoka mahali pa hofu binafsi — ugonjwa, umri, au tu mawazo ya usiku — unaweza kuzungumza pia. Hakuna swali ndogo sana au kubwa sana.

Hii inatoka wapi katika Biblia

• 1 Wakorintho 15:20–22 — Yesu kama "limbuko" la wale walioondoka
• Yohana 11:25–26 — Yesu akisema "Mimi ndimi ufufuo na uzima"
• Wafilipi 1:21–23 — Paulo akielezea "kufa ni faida"
• Ufunuo 21:1–4 — maono ya mbingu mpya na nchi mpya
• 2 Wakorintho 5:1–8 — sura ya maisha baada ya kifo katika nyumba ya milele
• Luka 23:42–43 — Yesu akimwambia mhalifu "leo utakuwa pamoja nami peponi"